Anjiyo Neden Yapılır?
Anjiyo, damar sisteminin iç yapısını incelemek ve damar tıkanıklıklarını tespit etmek için yapılan gelişmiş bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle kalp damar hastalıklarının tanısında hayati öneme sahiptir. Bu işlem sayesinde kan akışını engelleyen darlıklar, pıhtılar veya damar deformasyonları doğrudan görüntülenebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo, kalp damar hastalıklarının erken teşhisinde ve doğru tedavinin planlanmasında en etkili yöntemlerden biridir.” diyerek bu uygulamanın önemini vurgulamaktadır.
Anjiyonun Temel Amacı Nedir?
Anjiyonun temel amacı, damar sisteminde meydana gelen tıkanıklıkları, daralmaları veya yapısal bozuklukları tespit etmektir.
Özellikle kalp damarlarında meydana gelen tıkanıklık, kalp kasına giden kanın azalmasına neden olur ve bu durum kalp krizi riskini artırır.
Anjiyo ile damarların açık olup olmadığı, kan akışının yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı, damarlarda pıhtı veya plak oluşumu olup olmadığı net bir şekilde görülebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sadece teşhis için değil, aynı zamanda gerektiğinde tedaviye yön vermek için de yapılır.” diyerek bu işlemin çok yönlü yapısına dikkat çeker.
Kalp Damar Hastalıklarını Teşhis Etmek İçin
Göğüs Ağrısı ve Nefes Darlığı Durumunda
Kalp damarlarının tıkanması genellikle göğüs ağrısı, baskı hissi, sol kola yayılan ağrı ve nefes darlığı ile kendini gösterir. Bu belirtiler, kalp kasına yeterince kan gitmediğini gösterir.
Anjiyo yapılarak bu damarlarda daralma veya tıkanma olup olmadığı belirlenir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Göğüs ağrısı yaşayan hastalarda erken dönemde yapılan anjiyo, kalp krizinin önüne geçebilir.” demektedir.
Efor Testi veya EKG Sonuçları Şüpheli Olduğunda
Bazı hastalarda yapılan EKG veya efor testi, kalp damarlarında problem olabileceğini gösterebilir. Bu durumda kesin tanı koymak için anjiyo yapılır. Anjiyo sayesinde damarların durumu doğrudan gözlemlenir ve yanlış teşhis riski ortadan kalkar.
Kalp Krizi Sonrasında
Kalp krizi geçiren hastalarda tıkalı damarın yeniden açılması için acil anjiyo yapılır. Bu, “acil koroner anjiyo” olarak adlandırılır.
Tıkalı damar balon veya stent yöntemiyle açılarak kalp kasının kalıcı hasar görmesi önlenir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Kalp krizinde zaman çok değerlidir. İlk 90 dakika içinde yapılan anjiyo, hayat kurtarır.” diyerek erken müdahalenin önemini vurgular.
Beyin Damar Hastalıklarında
Anjiyo sadece kalp damarları için yapılmaz. Beyin damarlarında tıkanıklık veya genişleme (anevrizma) şüphesi varsa da anjiyo uygulanabilir.
Beyin anjiyosu sayesinde felce yol açabilecek pıhtılar veya damar bozuklukları tespit edilir. Bu, erken tanı ile felç riskini önlemek açısından büyük önem taşır.
Bacak ve Böbrek Damarlarında Anjiyo
Periferik Damar Hastalıkları
Bacak damarlarında meydana gelen tıkanıklıklar, yürüme sırasında ağrıya ve soğukluk hissine neden olur. Bu durumda periferik anjiyo yapılarak tıkanıklığın yeri belirlenir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Periferik damar tıkanıklıkları sadece bacak ağrısı değil, ilerleyen dönemlerde doku kaybına da neden olabilir. Bu nedenle erken teşhis hayati önem taşır.” demektedir.
Böbrek Damar Darlıkları
Bazı tansiyon hastalıklarının nedeni böbrek damarlarının daralması olabilir. Renal anjiyo ile bu damarlar incelenir. Darlık tespit edilirse uygun tedavi planlanır.
Anjiyo Hangi Durumlarda Yapılır?
Kalp Krizi veya Kalp Yetmezliği Belirtilerinde
Göğüs ağrısı, çarpıntı, terleme, mide bulantısı veya ani yorgunluk gibi belirtiler varsa kalp damar tıkanıklığından şüphelenilir. Bu durumda anjiyo yapılması gerekir.
Şiddetli Nefes Darlığı
Kalp damarlarındaki daralma, kalp kasının yeterli oksijen alamamasına neden olur. Bu da eforla gelen nefes darlığı şeklinde kendini gösterir.
Anjiyo ile sorunun damar kaynaklı olup olmadığı belirlenebilir.
Ailede Kalp Hastalığı Öyküsü Olanlar
Genetik yatkınlık da damar tıkanıklığı riskini artırır. Bu kişilerde anjiyo, erken dönemde yapılacak bir kontrol yöntemi olarak tercih edilebilir.
Anjiyo Tanısının Tedaviye Etkisi
Anjiyo sadece hastalığı tespit etmekle kalmaz, tedavi planlamasında da belirleyici rol oynar.
Eğer damar tıkanıklığı belirli bir düzeydeyse, balon veya stent işlemiyle damar aynı seansta açılabilir. Böylece hasta ameliyata gerek kalmadan tedavi edilmiş olur.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo, bir yandan teşhis sağlarken, diğer yandan tedaviye anında geçiş imkânı sunar.” açıklamasını yapmaktadır.
Anjiyo İşlemi Nasıl Yapılır?
Anjiyo, genellikle el bileği veya kasık damarından yapılan girişimle gerçekleştirilir. Lokal anestezi uygulanır ve hasta işlem sırasında bilincini kaybetmez.
Kateter adı verilen ince bir tüp yardımıyla damar içine kontrast madde verilir. Bu madde sayesinde damar yapısı röntgen cihazında net bir şekilde görüntülenir.
İşlem ortalama 20 ila 40 dakika sürer. Hasta genellikle aynı gün taburcu edilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, modern anjiyo yöntemlerinde hastaların çoğunun işlem sonrası kısa sürede normal yaşantısına dönebildiğini vurgulamaktadır.
Anjiyo Kimler İçin Uygundur?
Anjiyo genellikle şu durumlarda uygulanır:
- Göğüs ağrısı yaşayanlar
- Efor testi pozitif çıkanlar
- Kalp krizi geçiren hastalar
- Şiddetli nefes darlığı bulunanlar
- Bacak veya boyun damar tıkanıklığı şüphesi olanlar
Ancak bazı hastalarda (örneğin böbrek yetmezliği veya ileri yaşta olanlarda) işlem öncesinde özel önlemler alınmalıdır.
Anjiyonun Faydaları
- Damar tıkanıklıkları net biçimde görülür
- Doğru tedavi planı yapılır
- Gerektiğinde aynı anda damar açılabilir
- Kalp krizi, felç gibi riskler önlenebilir
- Erken teşhis sayesinde yaşam kalitesi artar
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo, kalp hastalıklarının sessiz ilerleyişini durdurmanın en etkili yoludur.” diyerek bu yöntemin önemini özetlemektedir.
Anjiyo, damar sağlığını değerlendirmek ve tıkanıklıkları saptamak için modern tıbbın sunduğu en güvenilir yöntemlerden biridir.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, kalp krizi öyküsü veya risk faktörleri olan kişilerde erken dönemde yapılan anjiyo, hayat kurtarıcı olabilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo, bir hastalığın başlangıcını durdurmakla kalmaz, çoğu zaman hayatın devamını sağlar.” diyerek erken teşhisin önemini vurgulamaktadır.
Anjiyo sayesinde damar sağlığı korunur, kalp hastalıkları erken fark edilir ve kişinin yaşam süresi ile kalitesi artırılır.