Anjiyo Yapıldıktan Sonra Nelere Dikkat Edilmeli

Anjiyo, damar yapısının incelenmesi ve olası tıkanıklıkların tespiti için uygulanan modern bir tıbbi işlemdir. Özellikle kalp damar hastalıklarının tanısında ve tedavisinde büyük öneme sahiptir. Ancak işlem sonrası dönemde hastanın dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır.
Bu süreç, yapılan anjiyonun türüne, uygulama noktasına (bilek ya da kasık), hastanın genel sağlık durumuna ve doktorun önerilerine göre değişebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası dikkatli davranmak, işlemin başarısını korumak ve olası komplikasyonların önüne geçmek açısından en az işlem kadar önemlidir.” diyerek bu dönemin hassasiyetine vurgu yapmaktadır.

Anjiyo Sonrası Dinlenme Süreci

İlk Saatler Kritik Dönemdir

Anjiyo sonrası ilk 4 ila 6 saat arası oldukça önemlidir. Bu süre zarfında hasta gözlem altında tutulur. Damar giriş noktası genellikle kasık veya el bileğidir.
Bu bölgede kanama olmaması için hareket edilmemelidir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası erken dönemde hareket etmek, kanama ve damar açılması riskini artırır.” diyerek dinlenmenin önemini vurgular.

Yatak İstirahati

Eğer anjiyo kasıktan yapılmışsa, bacak birkaç saat düz pozisyonda tutulmalıdır. Bu, damarın kapanmasını sağlar. El bileğinden yapılan anjiyolarda ise hasta genellikle daha kısa sürede ayağa kalkabilir.
Ancak her durumda ilk gün ağır hareketlerden kaçınılmalıdır.

Giriş Noktasına Dikkat Edilmeli

El Bileği veya Kasık Bölgesinde Takip

Anjiyo sonrası giriş yapılan bölgede hafif ağrı, morarma veya şişlik normaldir. Fakat şiddetli ağrı, kızarıklık, aşırı şişlik veya kanama durumunda derhal doktora başvurulmalıdır.
Doç. Dr. Selim Aydın, “Giriş bölgesinde basınç uygulanması, olası damar açılmalarını engeller. Ancak bölgede sertleşme veya sıcaklık hissedilirse bu enfeksiyon belirtisi olabilir.” demektedir.

Bandaj ve Kompres Uygulaması

İşlem sonrası bölgeye özel bandaj veya bası aleti uygulanır. Bu, kanamanın durmasını sağlar. Doktorun belirttiği süre dolmadan bandaj çıkarılmamalıdır. Genellikle 4 ila 6 saat arasında bası uygulanır.

Sıvı Tüketimi ve Beslenme Düzeni

Bol Su İçmek Gereklidir

Anjiyo sırasında damarların görünür hale gelmesi için kontrast madde (boya) kullanılır. Bu madde böbreklerden atılır. Böbreklerin yükünü hafifletmek için işlem sonrası bol su içilmelidir.
Günde en az 2-3 litre su tüketmek, kontrast maddenin vücuttan atılmasını hızlandırır.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası böbrek fonksiyonlarını korumak için sıvı alımı ihmal edilmemelidir.” diyerek bu noktanın altını çizmektedir.

Hafif ve Sağlıklı Beslenme

Anjiyo sonrası ilk gün hafif yemekler tercih edilmelidir. Yağlı, baharatlı ve ağır gıdalar sindirimi zorlaştırır. Ayrıca tuz tüketimi azaltılmalıdır.
Sebze, meyve, tam tahıllar ve zeytinyağlı yemekler tercih edilmelidir.

Fiziksel Aktivite ve Günlük Yaşam

İlk Günlerde Dikkatli Olunmalı

Anjiyo sonrası hastalar genellikle aynı gün taburcu edilir. Ancak ilk 24 saat boyunca evde dinlenmek gerekir. Ağır kaldırmaktan, merdiven çıkmaktan veya hızlı hareketlerden kaçınılmalıdır.
El bileğinden yapılan anjiyoda 1-2 gün, kasıktan yapılan anjiyoda ise 3-4 gün ağır egzersizlerden uzak durulmalıdır.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Hastaların kendilerini iyi hissetmeleri yanıltıcı olabilir. Damar dokusu tam olarak iyileşmeden aşırı hareket komplikasyon riskini artırabilir.” uyarısında bulunmaktadır.

İşe ve Sosyal Hayata Dönüş

Anjiyo sonrası işe dönüş süresi, hastanın genel durumuna bağlıdır. Tanısal anjiyo yapılan kişiler 2-3 gün içinde normal aktivitelerine dönebilirken, stent takılan hastalarda bu süre birkaç gün daha uzayabilir.
Yine de bu konuda son karar doktor tarafından verilmelidir.

İlaç Kullanımı Düzenli Olmalıdır

Kan Sulandırıcı İlaçlar

Anjiyo sonrasında doktor tarafından reçete edilen kan sulandırıcı ilaçlar düzenli olarak kullanılmalıdır. Bu ilaçlar damar içinde pıhtı oluşumunu önler.
İlaç dozu veya kullanım sıklığı kesinlikle doktor onayı olmadan değiştirilmemelidir.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası en sık yapılan hata, ilaçları erken bırakmaktır. Bu durum yeniden damar tıkanıklığı riskini artırır.” diyerek hastaları uyarır.

Diğer İlaçlar

Diyabet, tansiyon veya kolesterol ilaçları kullanan hastalar bu ilaçları aksatmamalıdır. Ayrıca yeni ilaç başlarken mutlaka doktora danışılmalıdır.

Sigara ve Alkol Kesinlikle Bırakılmalıdır

Sigara ve alkol, damar sağlığı üzerinde son derece olumsuz etkilere sahiptir. Sigara damarları daraltır, stent takılan hastalarda yeniden tıkanma riskini artırır.
Alkol ise ilaçlarla etkileşime girerek yan etkilere neden olabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası sigaraya devam etmek, damarların yeniden tıkanması için adeta zemin hazırlar. Bu alışkanlıklardan tamamen vazgeçilmelidir.” demektedir.

Anjiyo Sonrası Kontrollerin Önemi

Düzenli Doktor Takibi

Anjiyo sonrası dönemde düzenli doktor kontrolü şarttır. Özellikle ilk 6 ay içinde yapılan kontroller, damar sağlığının değerlendirilmesi açısından çok önemlidir.
Gerekirse EKG, efor testi veya kontrol anjiyosu yapılabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası ilk yıl, damar sağlığının yeniden şekillendiği dönemdir. Bu süreçte kontrollerin aksatılması riskleri artırır.” demektedir.

Olası Belirtiler

Anjiyo sonrası dönemde aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa hemen doktora başvurulmalıdır:

• Giriş bölgesinde aşırı kanama veya şişlik
• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı
• Aşırı halsizlik veya bayılma hissi
• El veya bacakta uyuşma

Bu tür durumlar, damar veya dolaşım sistemiyle ilgili olası komplikasyonların erken habercisidir.

Anjiyo Sonrası Damar Sağlığını Korumak İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları

• Kırmızı et tüketimini azaltmak
• Balık, sebze ve zeytinyağı ağırlıklı beslenmek
• Tuz ve şeker miktarını sınırlamak

Bu beslenme düzeni, kalp damarlarının sağlığını korur ve tıkanıklık riskini azaltır.

Düzenli Egzersiz

Günde 30 dakikalık hafif yürüyüşler hem kalp kasını güçlendirir hem de kan dolaşımını artırır. Ancak yoğun egzersizler için mutlaka doktor onayı alınmalıdır.

Stres Yönetimi

Stres, damar daralmasına neden olan hormonların salgılanmasını artırır. Meditasyon, nefes egzersizleri veya yoga gibi yöntemler stres kontrolünde etkilidir.

Anjiyo Sonrası Uykunun ve Dinlenmenin Önemi

Yeterli uyku, iyileşme sürecini hızlandırır. Günde 7-8 saatlik uyku, kalp ritminin düzenlenmesi ve damar sisteminin dengelenmesi açısından önemlidir.
Doç. Dr. Selim Aydın, “İyi bir uyku, kalp damar sisteminin en doğal ilacıdır.” diyerek dinlenmenin önemini vurgulamaktadır.

Anjiyo, modern tıbbın en güvenli ve etkili tanı yöntemlerinden biridir. Ancak işlem sonrası dönemde dikkat edilmesi gereken kurallara uyulmazsa komplikasyon riski artabilir.
Bol sıvı tüketimi, düzenli ilaç kullanımı, sağlıklı beslenme ve sigaradan uzak durmak bu dönemin temel taşlarıdır.

Doç. Dr. Selim Aydın, “Anjiyo sonrası sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, damarların yeniden tıkanmasını önlemenin en etkili yoludur.” diyerek bu sürecin önemini vurgular.

Kısacası, anjiyo sonrası bakım sadece birkaç gün süren bir dönem değil; uzun vadede kalp ve damar sağlığını koruyan yeni bir yaşam biçimidir.