Damar Damar Üstüne Binmesi May Turner Sendromu

Damar damar üstüne binmesi, tıbbi adıyla May-Thurner Sendromu, bacak toplardamarlarının anatomik bir sıkışma sonucu kan akışının bozulmasıyla ortaya çıkan ciddi bir damar hastalığıdır.
Genellikle sol bacak toplardamarı, sağ atardamar tarafından sıkıştırılır. Bu durum, toplardamarda kanın birikmesine, pıhtı oluşumuna ve zamanla derin ven trombozu (DVT) gelişmesine neden olur.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu sendromun özellikle genç ve orta yaşlı kadınlarda sık görüldüğünü, ancak çoğu vakada tanının geciktiğini belirtmektedir.

Bu hastalık, halk arasında “damar damar üstüne binmiş” olarak ifade edilse de, aslında damar yapılarındaki anatomik bir anomaliye bağlıdır. Uzman bir kalp damar cerrahı tarafından değerlendirilmediğinde, bacakta şişlik, ağrı ve renk değişiklikleri kalıcı hale gelebilir.

May-Thurner Sendromunun Anatomik Temeli

Damarların Birbirine Bası Yapması

İnsan vücudunda kan, atardamarlar aracılığıyla dokulara taşınır, toplardamarlar yoluyla ise kalbe geri döner.
May-Thurner Sendromu’nda sağ ana atardamar (iliak arter), sol ana toplardamar (iliak ven) üzerine bası yapar. Bu bası, damarın iç yüzeyinde zamanla hasar oluşturur.
Bu bölgede kan akışı yavaşlar, pıhtılaşma eğilimi artar ve ven duvarı kalınlaşır.

Doç. Dr. Selim Aydın, bu sürecin yıllar içinde geliştiğini ve genellikle başka bir nedenle yapılan doppler ultrason veya MR anjiyografide tesadüfen fark edildiğini belirtmektedir.

Damar Sıkışmasının Etkileri

Sürekli basıya maruz kalan toplardamar, daralır ve kan akışı engellenir.
Bunun sonucunda bacakta kan göllenmesi olur. Zamanla damarlar genişler, basınç artar ve bacakta ağrı, şişlik, sıcaklık ve morarma oluşur.
Bu durum, özellikle uzun süre oturan veya ayakta duran kişilerde belirgin hale gelir.

May-Thurner Sendromunun Belirtileri

 Bacakta Şişlik

Sol bacakta tek taraflı şişlik bu sendromun en tipik belirtisidir.
Ayakkabıların dar gelmesi, pantolonun sıkması gibi günlük şikayetlerle fark edilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu durumun damar içindeki kan akışının engellenmesiyle doğrudan ilişkili olduğunu ifade eder.

 Bacak Ağrısı ve Ağırlık Hissi

Uzun süre ayakta kalmak veya oturmakla artan, dinlenmekle azalan ağrı tipiktir.
Hastalar bacaklarında “dolgunluk” veya “ağırlık” hissi tarif ederler.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu ağrıların bazen varis veya kas yorgunluğu ile karıştırıldığını, bu nedenle doğru tanının çok önemli olduğunu vurgular.

 Deri Renk Değişiklikleri

Zamanla dolaşım bozulduğu için bacak derisinde morarma, kızarma veya kahverengi lekelenmeler oluşabilir.
Bu, kronik venöz yetmezliğin erken habercisidir.

Yüzeysel Damarların Belirginleşmesi

Cilt altında mavi damarlar belirgin hale gelir.
Bazı hastalarda varis benzeri görüntüler oluşur.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu durumun altta yatan derin ven basısından kaynaklandığını açıklar.

 Derin Ven Trombozu (DVT)

Hastalığın ilerlemiş formunda toplardamarda pıhtı oluşur.
Bu, en tehlikeli evredir çünkü pıhtı akciğere giderse pulmoner emboli gelişebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, May-Thurner Sendromu’nun çoğu zaman DVT tanısı konulduktan sonra fark edildiğini belirtmektedir.

May-Thurner Sendromunun Nedenleri

Anatomik Faktörler

En temel neden, doğuştan gelen damar yerleşim farklılıklarıdır.
Bazı kişilerde sağ iliak arter, sol venin tam üzerinden geçer ve sürekli baskı yapar.
Bu anatomik durum, yaşam tarzı ve çevresel etkenlerle birleştiğinde belirgin hale gelir.

Hormonal Faktörler

Östrojen seviyesinin yüksek olduğu dönemlerde damar elastikiyeti değişir.
Bu nedenle May-Thurner Sendromu, özellikle doğum kontrol hapı kullanan veya hamile kadınlarda daha sık görülür.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu hastalarda damar duvarının hassasiyetine dikkat edilmesi gerektiğini vurgular.

Hareketsiz Yaşam ve Uzun Süre Oturma

Uzun yolculuklar, masa başı çalışma veya hareketsiz yaşam tarzı damar sıkışmasını artırır.
Kan dolaşımı yavaşladıkça pıhtı oluşma riski artar.

Cerrahi Girişimler ve Travmalar

Pelvik bölgeye yönelik cerrahi operasyonlar veya travmalar, damar duvarında hasar oluşturabilir.
Bu da basının etkisini artırır ve damar darlığını kalıcı hale getirir.

May-Thurner Sendromu Kimlerde Görülür?

• 20–50 yaş arası kadınlarda daha sık görülür.
• Uzun süre oturarak çalışan kişiler (ofis çalışanları, şoförler).
• Doğum kontrol hapı kullananlar.
• Hamilelik veya doğum sonrası dönemdekiler.
• Varis veya DVT geçmişi olanlar.
• Ailede damar hastalığı öyküsü bulunan bireyler.

Doç. Dr. Selim Aydın, bu risk grubundaki kişilerin bacakta tek taraflı şişlik veya ağrı fark ettiklerinde vakit kaybetmeden doppler ultrason yaptırmaları gerektiğini belirtmektedir.

May-Thurner Sendromu Tanısı Nasıl Konur?

Fizik Muayene

Hastanın bacağında şişlik, renk değişikliği ve yüzeysel damar genişlemesi olup olmadığı incelenir.
Doç. Dr. Selim Aydın, fizik muayenenin tanının ilk adımı olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını belirtir.

Doppler Ultrason

En sık kullanılan tanı yöntemidir.
Toplardamardaki tıkanıklık, pıhtı veya akım yavaşlaması bu yöntemle kolayca tespit edilir.

BT ve MR Venografi

Bu yöntemler damarların detaylı görüntülenmesini sağlar.
Basının hangi noktada ve ne kadar olduğu net biçimde saptanır.

İnvaziv Venografi

Kateterle yapılan bu yöntem, hem tanı hem tedavi planlamasında kullanılır.
Doç. Dr. Selim Aydın, ileri vakalarda venografinin en güvenilir değerlendirme yöntemi olduğunu vurgular.

May-Thurner Sendromunda Tedavi Yöntemleri

 İlaç Tedavisi

Erken evrelerde kan sulandırıcı ilaçlar (antikoagülanlar) kullanılır.
Bunlar pıhtı oluşumunu engeller, mevcut pıhtının büyümesini durdurur.
Doç. Dr. Selim Aydın, ilaç tedavisinin sadece geçici çözüm olduğunu, anatomik basının ortadan kaldırılması gerektiğini ifade eder.

 Kompresyon Tedavisi

Özel basınç çorapları, toplardamardaki kanın yukarı taşınmasını kolaylaştırır.
Bu yöntem özellikle şişliği azaltmada etkilidir.

 Endovasküler Tedavi (Stent Uygulaması)

Modern tıbbın en başarılı yöntemlerinden biridir.
Kateter yardımıyla daralmış damara stent yerleştirilir.
Bu sayede damar yeniden genişler ve kan akışı normale döner.
Doç. Dr. Selim Aydın, stent işleminin kalıcı çözüm sağladığını, doğru ellerde yapıldığında başarı oranının %95’in üzerinde olduğunu belirtmektedir.

Trombolitik Tedavi

Damar içinde oluşmuş pıhtı özel ilaçlarla eritilir.
Bu işlem genellikle yoğun bakım koşullarında yapılır.

Cerrahi Tedavi

Nadir durumlarda basıyı ortadan kaldırmak için damarların yeniden konumlandırılması gerekir.
Bu açık cerrahi yöntem, yalnızca ileri evre vakalarda tercih edilir.

May-Thurner Sendromu ve DVT İlişkisi

Doç. Dr. Selim Aydın, May-Thurner Sendromu’nun DVT ile yakın ilişkili olduğunu özellikle vurgular.
Çünkü bu sendrom, sol bacak toplardamarında pıhtı oluşumuna en sık zemin hazırlayan anatomik sebeptir.
DVT geliştiğinde

• Bacakta ani şişlik
• Şiddetli ağrı
• Sıcaklık ve kızarıklık
• Nefes darlığı (pıhtı akciğere giderse)
• gibi belirtiler ortaya çıkar.

Erken müdahale edilmezse akciğer embolisi ve kalıcı damar yetmezliği görülebilir.

May-Thurner Sendromu Sonrası Yaşam

Egzersiz ve Hareket

Tedavi sonrası hastalar düzenli yürüyüş yapmalıdır.
Uzun süre oturmak veya ayakta kalmak kan göllenmesini artırır.
Doç. Dr. Selim Aydın, ameliyat veya stent sonrası hastaların aktif yaşama dönmelerini teşvik eder.

Beslenme Düzeni

Omega-3, C vitamini, yeşil sebzeler ve tam tahıllar damar duvarını güçlendirir.
Aşırı tuz, doymuş yağ ve sigara kesinlikle bırakılmalıdır.

Düzenli Kontrol

Stent uygulanan hastalarda yılda en az bir kez doppler ultrason yapılmalıdır.
Bu, damarın açık kalıp kalmadığını kontrol etmek için önemlidir.
Doç. Dr. Selim Aydın, hastaların düzenli takiplerle uzun yıllar sorunsuz yaşayabileceğini vurgular.

May-Thurner Sendromu Tedavi Aşamaları

• Tanı: Görüntüleme yöntemleriyle damar basısı saptanır.
• Pıhtı Varsa Temizleme: Trombolitik ilaçlarla pıhtı eritilir.
• Stent Uygulaması: Sıkışan damar bölgesi açılır.
• Takip ve Kontrol: Damarın açıklığı düzenli izlenir.
• Yaşam Tarzı Düzenlemesi: Egzersiz, beslenme ve ilaç uyumu sağlanır.

Doç. Dr. Selim Aydın, bu aşamaların her birinin dikkatle uygulanması gerektiğini, aksi halde hastalığın tekrarlayabileceğini belirtmektedir.

May-Thurner Sendromunda Korunma Yolları

• Uzun süre oturmaktan kaçının.
• Günde en az 30 dakika yürüyüş yapın.
• Bol su için.
• Sigarayı bırakın.
• Uçak veya araba yolculuklarında arada kalkıp hareket edin.
• Bacaklarınızı kalp seviyesinden yüksekte dinlendirin.

Doç. Dr. Selim Aydın, bu basit önlemlerin damar sağlığını korumada büyük etkisi olduğunu ifade etmektedir.

Kadınlarda May-Thurner Sendromu

Kadınlarda hormon değişimleri ve doğum kontrol hapları nedeniyle damar esnekliği azalır.
Hamilelik döneminde rahim büyüdükçe pelvik bölgedeki damarlara baskı artar.
Bu da May-Thurner Sendromu’nu tetikleyebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, doğum sonrası dönemde bacakta ağrı veya şişlik hisseden kadınların mutlaka damar ultrasonu yaptırması gerektiğini vurgular.

May-Thurner Sendromu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen vakalarda

• Kalıcı bacak şişliği
• Kronik ağrı
• Varis ve cilt yaraları
• Pıhtının akciğere gitmesi (emboli)
• Damar duvarında geri dönüşsüz hasar
• gibi ciddi sonuçlar gelişebilir.
• Doç. Dr. Selim Aydın, bu nedenle erken tanının hayat kurtarıcı olduğunu söyler.

Damar damar üstüne binmesi (May-Thurner Sendromu), sıklıkla gözden kaçan ancak ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir damar hastalığıdır.
Bacakta tek taraflı ağrı, şişlik ve morarma durumunda mutlaka bir kalp damar cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır.
Erken tanı, uygun tedavi ve doğru takip sayesinde hastalar tamamen normal bir yaşam sürebilir.
Doç. Dr. Selim Aydın, bu sendromun ihmal edilmemesi gerektiğini, damar sağlığını korumanın kalp sağlığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulamaktadır.