whatsap
Periferik Damar Hastalığı

Periferik Damar Hastalığı

Periferik damar hastalığı, kalp dışındaki damarlarda daralma, tıkanma veya spazm sonucu kan akışının bozulmasıyla ortaya çıkan bir dolaşım bozukluğudur. En sık olarak bacaklarda görülür, ancak kollar ve diğer periferik bölgeler de etkilenebilir. Periferik arter hastalığı da bu durumun bir alt tipi olarak özellikle atardamarları ilgilendirir.

Periferik Damar Hastalığının Nedenleri

Periferik damar hastalığı genellikle ateroskleroz nedeniyle ortaya çıkar. Ateroskleroz, damar duvarlarında kolesterol, yağ ve diğer maddelerin birikerek plak oluşturmasıdır. Bu plaklar zamanla damarları daraltır veya tamamen tıkar. Bunun dışında bazı diğer nedenler de söz konusudur:

  • Sigara kullanımı
  • Hipertansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • Diyabet
  • Obezite
  • İleri yaş
  • Genetik yatkınlık
  • Hareketsizlik

Periferik Damar Hastalığının Belirtileri

Periferik damar hastalığı belirtileri hastalığın ciddiyetine göre değişir. Erken dönemde genellikle belirti vermeyebilir. Hastalık ilerledikçe şu belirtiler görülebilir:

  • Yürüyüş sırasında bacaklarda ağrı (kladikasyon)
  • Bacaklarda uyuşma ve güçsüzlük
  • Ayakta ve bacakta soğukluk hissi
  • Cilt renginde solukluk veya morarma
  • Yavaş iyileşen yaralar
  • İstirahat ağrısı
  • Doku kaybı ve ülser oluşumu

Kimler Risk Altında?

Periferik damar hastalığı açısından bazı kişiler daha yüksek risk taşır. Özellikle aşağıdaki gruplar dikkatle izlenmelidir:

  • Sigara içenler
  • Diyabet hastaları
  • Yüksek tansiyon hastaları
  • Kolesterolü yüksek bireyler
  • Ailesinde damar hastalığı olanlar
  • İleri yaştaki bireyler

Periferik Damar Hastalığının Teşhisi

Periferik damar hastalığı teşhisi için doktorlar çeşitli yöntemler kullanır. İlk aşamada fizik muayene yapılır ve bacaklardaki nabız kontrol edilir. Daha sonra şu tanı yöntemleri devreye girer:

  • Ankle-Brachial Index (ABI) testi
  • Doppler ultrasonografi
  • BT anjiyografi
  • MR anjiyografi
  • Klasik anjiyografi

Periferik Damar Hastalığının Komplikasyonları

Tedavi edilmediğinde periferik damar hastalığı ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir:

  • Kritik iskemik ayak
  • Kangren
  • Amputasyon riski
  • Kalp krizi
  • İnme

Bu komplikasyonlar hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.

Periferik Damar Hastalığının Tedavisi

Periferik damar hastalığı tedavisi hastalığın evresine ve hastanın genel durumuna göre planlanır. Tedavi aşamaları şunlardır:

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

  • Sigaranın bırakılması
  • Düzenli egzersiz yapılması
  • Sağlıklı ve dengeli beslenme
  • Kilo kontrolü
  • Kan şekeri, kolesterol ve tansiyonun düzenlenmesi

İlaç Tedavisi

Periferik damar hastalığı tedavisinde şu ilaçlar sıklıkla kullanılır:

  • Kan sulandırıcılar
  • Kolesterol düşürücü statinler
  • Kan basıncını düzenleyen ilaçlar
  • Kladikasyon ağrısını azaltan ilaçlar

Girişimsel Tedavi Yöntemleri

  • Anjiyoplasti ve stent uygulaması
  • Bypass cerrahisi
  • Endovasküler tedaviler

Yenilikçi Tedavi Seçenekleri

  • Kök hücre tedavileri
  • Lazer tedavileri
  • İlaç kaplı stentler

Periferik Damar Hastalığından Korunma

Periferik damar hastalığı büyük ölçüde önlenebilir bir hastalıktır. Korunma yolları arasında şunlar bulunur:

  • Sigara içmemek
  • Düzenli egzersiz yapmak
  • Dengeli beslenmek
  • Kilo kontrolünü sağlamak
  • Düzenli sağlık kontrollerini aksatmamak

Erken Teşhisin Önemi

Periferik damar hastalığı ne kadar erken teşhis edilirse, tedavi süreci o kadar başarılı olur. Özellikle risk faktörlerine sahip bireylerin düzenli olarak kontrol edilmesi hayati önem taşır.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır. Şikayetleriniz varsa mutlaka doktorunuza başvurunuz.