Toplardamar stenti, venöz sistemdeki daralma veya tıkanıklıkları tedavi etmek amacıyla uygulanan endovasküler bir girişimdir. Bu yöntem, özellikle derin ven trombozu (DVT), post-trombotik sendrom (PTS) ve superior vena kava sendromu gibi durumların tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. Günümüzde, bu prosedür, hastaların yaşam kalitesini artırmak ve komplikasyonları azaltmak amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır.
Toplardamar stenti, damar içindeki daralma veya tıkanıklıkları açmak amacıyla balon anjiyoplasti ve stent yerleştirilmesi işlemlerini içeren bir tedavi yöntemidir. Bu prosedür, damar duvarlarını destekleyerek kan akışını yeniden sağlar ve venöz hipertansiyon gibi komplikasyonları önler. Toplardamar stenti, genellikle paslanmaz çelik veya nitinol gibi malzemelerden üretilir ve damar yapısına uyum sağlayacak şekilde tasarlanır.
KDT, derin venlerde pıhtı oluşumu sonucu damarların tıkanmasıdır. Bu durum, venöz akımın bozulmasına ve post-trombotik sendromun gelişmesine yol açabilir. Toplardamar stenti, bu tür tıkanıklıkları açarak kan akışını yeniden sağlar ve semptomları azaltır.
PTS, KDT'nin uzun dönem komplikasyonudur ve bacaklarda ağrı, şişlik, renk değişikliği ve ülser oluşumu ile karakterizedir. Toplardamar stenti, bu semptomları hafifletmek ve hastaların yaşam kalitesini artırmak amacıyla kullanılabilir.
Superior vena kava sendromu, üst vücutta venöz dönüşün engellenmesi sonucu gelişen bir durumdur. Maligniteler veya diğer nedenlerle superior vena kava'nın tıkanması durumunda, toplardamar stenti bu bölgedeki tıkanıklığı açarak kan akışını düzene sokar.
Toplardamar stenti işlemi genellikle aşağıdaki adımları içerir
Toplardamar stenti işlemi tamamlandıktan sonra hastanın iyileşme süreci titizlikle yönetilmelidir. Bu süreçte uygulanan bakım ve kontroller, stentin açıklığını korumak ve uzun vadeli başarı sağlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Stentin yerleştirilmesinden sonra, kanın pıhtılaşmasını önlemek amacıyla antikoagülan ilaç tedavisi uygulanır. Genellikle işlemden hemen sonra düşük moleküler ağırlıklı heparin başlanır ve sonrasında oral antikoagülanlara geçilir. Warfarin, rivaroxaban, apixaban gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçların kullanımı sırasında INR değerleri veya diğer kan pıhtılaşma parametreleri izlenmelidir.
Erken dönemde mobilizasyon hastanın damar sağlığını korumak açısından oldukça faydalıdır. Hafif tempolu yürüyüşler, kanın bacaklardaki toplardamarlardan etkin biçimde kalbe dönmesini sağlar. Ayrıca hareketsizlik, pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabilir. Dolayısıyla hasta mümkün olduğunca aktif tutulmalıdır.
Toplardamar stenti sonrası hastalara kompresyon çorapları önerilir. Bu çoraplar venöz geri dönüşü kolaylaştırır, ödemin azalmasına yardımcı olur ve stent etrafındaki damar duvarlarının daha hızlı iyileşmesini sağlar. Genellikle diz altı veya diz üstü, 20–30 mmHg basınca sahip çoraplar tercih edilir.
Hastalar işlem sonrası ilk haftalarda, ardından 3 ayda bir olacak şekilde Doppler ultrasonografi ile takip edilmelidir. Böylece stentin açıklığı ve kan akımı değerlendirilir. Gerekirse kontrastlı BT veya MR venografi gibi ileri görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.
Her medikal girişim gibi toplardamar stenti uygulaması da bazı komplikasyon riskleri taşır. Bu komplikasyonların bir kısmı erken dönemde, bir kısmı ise geç dönemde ortaya çıkabilir.
En yaygın komplikasyonlardan biridir. Stent içinde yeni bir pıhtı oluşması veya aşırı doku büyümesi (intimal hiperplazi), tıkanıklığa neden olabilir. Bu durum klinik olarak ağrı, şişlik veya tekrarlayan DVT ile kendini gösterebilir. Gerekirse ikinci bir balon anjiyoplasti veya tekrar stentleme yapılabilir.
Stent yerleştirilirken damar duvarında yırtılma, diseksiyon veya perforasyon meydana gelebilir. Bu durum nadirdir ancak ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Kanama kontrolü, gerekirse cerrahi müdahale gerekebilir.
İnvaziv bir işlem olması nedeniyle enfeksiyon riski vardır. Genellikle giriş yeri enfeksiyonu görülür, ancak nadiren stentin kendisi de enfekte olabilir. Bu tür durumlarda antibiyotik tedavisi ve ileri vakalarda stentin çıkarılması gerekebilir.
Stentin yapısında bulunan metaller (örneğin nikel) bazı hastalarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bu durum genellikle kaşıntı, döküntü gibi semptomlarla kendini gösterir. Ciddi vakalarda stent değişimi bile gerekebilir.
Toplardamar stenti, çeşitli venöz hastalıklarda yaygın olarak kullanılır. Hangi durumlarda bu yönteme başvurulacağı, klinik bulgular ve görüntüleme sonuçlarına göre belirlenir.
May-Thurner sendromu olarak da bilinen bu durum, iliak venin arter tarafından baskılanarak daralmasına neden olur. Genellikle sol alt ekstremitede şişlik, ağrı ve varis gibi belirtilerle ortaya çıkar. Bu hastalarda toplardamar stenti ile venin açıklığı sağlanarak semptomlar geriletilebilir.
Genellikle kadınlarda görülen bu hastalıkta, pelvik toplardamarlarda genişleme ve kan birikimi görülür. Kronik pelvik ağrı ile seyreder. Endovasküler yöntemlerle toplardamar stenti uygulanarak venöz drenaj artırılabilir.
Hemodiyaliz hastalarında santral venöz tıkanıklıklar sıkça görülür. Özellikle subklavyen ve brakiosefalik venlerdeki daralmalar, fistül fonksiyonunu bozar. Bu tür durumlarda toplardamar stenti, santral venöz erişimin devamlılığını sağlamak amacıyla uygulanır.
Akciğer kanserleri veya lenfomalar, superior vena kavayı tıkayabilir. Bu durumda yüz ve üst ekstremitelerde şişlik, baş ağrısı gibi belirtiler gelişir. Acil müdahale gerektiren bu tabloda toplardamar stenti, semptomların hızla gerilemesine katkı sağlar.
Kronik venöz yetmezliği olan bireyler, günlük yaşam aktivitelerinde ciddi kısıtlamalar yaşar. Uzun süre ayakta duramama, oturma zorluğu, gece krampları ve ayak bileklerinde renk değişiklikleri, yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Toplardamar stenti ile bu sorunlar büyük ölçüde ortadan kaldırılabilir. Araştırmalar, stentleme sonrası hasta memnuniyetinin %80’in üzerinde olduğunu göstermektedir.
Son yıllarda toplardamar stenti teknolojisinde büyük ilerlemeler yaşanmıştır. Artık daha ince, daha esnek, daha uzun ömürlü ve biyouyumlu stentler geliştirilmektedir. Nitinol bazlı kendiliğinden genişleyen stentler, venöz sistemin anatomik özelliklerine uyum göstermekte ve daha az komplikasyon riski sunmaktadır.
Görüntüleme alanında da büyük gelişmeler sağlanmıştır. Intravasküler ultrasonografi (IVUS) gibi ileri yöntemlerle damar içi yapılar daha net görüntülenebilmekte ve stentin doğru pozisyonu sağlanabilmektedir.
Toplardamar stenti uygulaması her ne kadar minimal invaziv bir girişim olsa da, uzman bir hekim tarafından yapılması şarttır. Bu işlemler genellikle girişimsel radyoloji, damar cerrahisi veya kardiyoloji uzmanları tarafından gerçekleştirilir.
Bu noktada Doç. Dr. Selim Aydın, venöz hastalıklar ve endovasküler tedaviler konusundaki uzmanlığıyla öne çıkan isimlerden biridir. Uzun yıllara dayanan deneyimi ve çok sayıda başarılı vaka yönetimi sayesinde, hastalarına yüksek başarı oranlarıyla hizmet vermektedir. Doç. Dr. Selim Aydın, hasta odaklı yaklaşımı ve bilimsel temelli tedavi yöntemleri ile tanınmaktadır.
Toplardamar stenti, modern tıpta venöz yetmezlik ve damar tıkanıklıklarının tedavisinde önemli bir yer edinmiştir. Minimal invaziv olması, hızlı iyileşme sağlaması ve komplikasyon oranlarının düşüklüğü bu yöntemi ön plana çıkarmaktadır. Özellikle kronik venöz hastalıkların tedavisinde, ilaç veya klasik cerrahi tedavilere göre daha etkili ve konforlu bir alternatif sunmaktadır.
Uygulama öncesinde detaylı bir değerlendirme yapılmalı, riskler hastaya açıkça anlatılmalı ve işlem sonrası takip protokolüne mutlaka uyulmalıdır. Bu süreçte deneyimli bir hekim tarafından yönlendirilmek büyük avantaj sağlar. Bu noktada Doç. Dr. Selim Aydın gibi uzmanlardan destek almak, tedavi başarısını önemli ölçüde artırır.
Whatsapp
Hemen Ara!